Only in Poland

Just because some things can happen only here

 

 

Pierwszy polski motocykl został wyprodukowany jeszcze przed wojną, w 1929 roku. Był nim Lech, produkowany w latach 1929-32 w Opalenicy Wielkopolskiej. Mimo, że fabrykę opuściło nie więcej niż kilkadziesiąt sztuk, cieszyły się sporym uznaniem potwierdzając swą sprawność w różnych wyścigach. Niestety kryzys gospodarczy spowodował wstrzymanie produkcji tego obiecującego modelu.

fot: Bialo-zielony, wikipedia, CC license

fot: Bialo-zielony, wikipedia, CC license

Drugi był CWS M55 wytwarzany w Centralnych Warsztatach Samochodowych. Motocykl ten nie był popisem polskiej myśli konstruktorskiej. Był w zasadzie kopią amerykańskich konstrukcji – Harley’a Davidson’a (podwozie) oraz Indian’a (napęd). Był jednak pierwszym seryjnie produkowanym polskim motocyklem.

cwsM55

 

Następcą CWS M 55 był dużo bardziej udany model CWS M 111, produkowany od 1933 roku. Po wprowadzeniu do produkcji motocykla Sokół 600, CWS M 111 otrzymał handlowy przydomek Sokół 1000. Wielu twierdzi, że był to najlepszy kiedykolwiek produkowany motocykl w Polsce. Produkcja została przerwana w 1939 roku przez wybuch II WŚ.

źródło:  Polish National Digital Archive

źródło: Polish National Digital Archive

 

Kolejny motocykl, Sokół 600 RT CWS M 211 to chyba najpopularniejszy z polskich motocykli produkowanych przed wojną. Mimo, że został zaprojektowany jako motocykl turystyczny to potrzeby armii sprawiły, że konstrukcyjnie przygotowany był do intensywnej eksploatacji w trudnych warunkach. Najbardziej spektakularnym wyczynem było zdobycie szczytu Kasprowego Wierchu przez dwa Sokoły 600 oraz Sokoła 200.

 

 

fot: Halibutt, wikipedia, CC license

fot: Halibutt, wikipedia, CC license

W 1937 roku światło dzienne ujrzał, pochodzący z prywatnej fabryki maszyn w Katowicach, MOJ 130. Konstrukcja motocykla, wzorowana częściowo na niemieckich motocyklach tego okresu, była opracowana w Polsce i był on produkowany prawie w całości z polskich podzespołów. Wielkość produkcji, do wybuchu wojny, szacowana jest na prawdopodobnie ok. 600 sztuk. Dodatkowo, podczas okupacji w latach 1941-1943 kilkanaście lub kilkadziesiąt motocykli zostało zmontowanych z części w fabryce, pozostającej pod zarządem niemieckim.

MOJ_130

fot: Hubert Śmietanka, wikipedia, CC license

Wśród wielu motocykli produkowanych w Polsce przed wojną był SHL 98 z Suchedniowskiej Huty Ludwików. Przyjęto koncepcję montażu importowanego silnika w podwozie krajowej produkcji. Wybór padł na angielski silnik Villers o pojemności 98 ccm. W miarę rozwoju firma zastępowała importowane elementy silników (początkowo sprowadzano całe silniki), produkowanymi na miejscu według zasad licencji. Być może ostatnie egzemplarze opuszczające fabrykę tuż przed wojna były w całości polskie. Pod koniec 1938 roku pierwsze egzemplarze opuściły fabrykę. Następne dziesięć miesięcy, do września 1939 roku wystarczyło, aby liczba gotowych motocykli osiągnęła tysiąc. SHL 98 została bardzo dobrze przyjęta na rynku także dzięki przystępnej cenie.

Shl_98

fot: Hubert Śmietanka, wikipedia, CC license

Kolejnym motocyklem był Perkun produkowany w Warszawskim Towarzystwie Produkcji Motorów od połowy 1938 roku. Do napędu wykorzystano angielskiego Villersa 98, lecz w planach było zastąpienie go w przyszłości silnikiem polskim o większej pojemności. Oprócz typowej wersji jednośladowej wytwarzano interesujące trzy i czterokołowe wersje transportowe. Zupełnym wyjątkiem wśród konstrukcji motocyklowych była przyczepa osobowa podparta na dwukołowym podwoziu ciągniętym za motocyklem. Po zajęciu Warszawy przez Niemców, kontynuowano produkcję wersji towarowych do grudnia 1939 roku. W sumie wyprodukowano około 200-300 sztuk Perkunów.

perkun98

źródło: ikm.wz.cz

Sokół 200 M 411 odegrał ważną rolę w rozwoju polskiego motocyklizmu. Był pierwszym tanim i popularnym ale bardzo dopracowanym i trwałym motocyklem (jeden z egzemplarzy był testowany non-stop przez 10000km, inny wdrapał się na szczyt Kasprowego Wierchu). Konstruktorem był Tadeusz Rudawski, kierownik Działu Motocyklowego Biura Studiów PZInż. Silnik Sokoła 200, zbudowany z materiałów wysokiej jakości, należał do najlżejszych w swojej klasie – ważył tylko 25 kg, zaś cały motocykl o 75 kg więcej.

Motocykl_Sokół_200

źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Sokół 125 był pierwszym motocyklem skonstruowanym w Polsce po II wojnie światowej, a jego produkcję uruchomiono w 1947 w Państwowych Zakładach Samochodowych nr 2 w Warszawie. Nazwa Sokół nawiązywała do przedwojennych konstrukcji Państwowych Zakładach Inżynierii (PZInż). Opracowanie projektu rozpoczęło Centralne Biuro Techniczne, gdzie w warszawskim Wydziale Motocyklowym pod kierunkiem inż. Stefana Porazińskiego opracowano podwozie oparte na ramie z ciągnionych rur stalowych wzorowanej na motocyklu DKW RT125, ze sztywnym zawieszeniem tylnego koła i widelcem trapezowym w zawieszeniu przednim.

Sokół_125

fot. Hubert Śmietanka, wikipedia, CC license

WFM – kolejny polski motocykl popularny produkowany przez Warszawską Fabrykę Motocykli w latach 1954-1966. Wyróżniał się prostą i tanią konstrukcją. Odporny na ciężkie warunki eksploatacji i łatwy do samodzielnej naprawy. Doskonale sprawdzał się w warunkach wiejskich na polnych drogach, często przeciążany. Ze względu na słaby silnik niezbyt nadawał się do dalekiej turystyki.

WFM23

fot. Kglodz, wikipedia, CC license

WSK – nazwa i znak firmowy pochodziły wprost od nazwy producenta: Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego w Świdniku, gdzie dla zaspokojenia potrzeb rynku w 1954 roku zlokalizowano dodatkową produkcję motocykli M06. Motocykle WSK M06 do 1957 roku nie różniły się od tych produkowanych przez WFM jednak w późniejszych latach konstruktorzy z WSK zaczęli konkurować z głównym producentem pod względem stosowanych rozwiązań i modernizacji i to na tyle skutecznie, że zaprezentowany na Targach Poznańskich wiosną 1964 roku zmodernizowany model M06 zachowując tę samą cenę co WFM miał solidny widelec teleskopowy z tłumieniem olejowym, pełnobębnowe hamulce, większy reflektor i wzmocnioną ramę. Stało się to jedną z przyczyn decyzji o zamknięciu produkcji w warszawskiej wytwórni. Podstawowy model M06 produkowany był ze zmianami aż do roku 1985. Ostatni egzemplarz WSK zjechał z taśmy 31 października 1985 roku i był to ostatni motocykl wyprodukowany w Polsce.

WSK_M06_B3

fot. Pibwl, Wikipedia, CC license

Najbardziej interesującym w powojennej Polsce motocyklem jest Junak. Już w momencie tworzenia tego pojazdu przygotowywano się do dalszego rozwoju tej konstrukcji. W budowie Junaka wyraźne piętno wywarły ówczesne maszyny angielskie, dzięki czemu był motocyklem względnie nowoczesnym i rzeczywiście dobrym. Produkcję powierzono Zakładom Wyrobów Metalowych w Szczecinie, które od tego momentu zmieniły nazwę na Szczecińską Fabrykę Motocykli. Silniki dostarczała wytwórnia Sprzętu Mechanicznego w Łodzi. Pierwsze egzemplarze zmontowane zostały w 1957 roku (M 07), a 2 lata później rozpoczęto produkcję zmodyfikowanej wersji o nieco większej mocy i nowocześniejszej karoserii (M10). Solidna budowa pozwalała na jazdę z wózkiem bocznym. Powstały także Junaki o oznaczeniu B-20 będące towarowymi trójkołowcami. Pomimo niewielkiej mocy i dużej masy próbowano wykorzystywać Junaki w sporcie. W tym celu skonstruowano model M07-R 350 będący typowym motocyklem rajdowym zachowującym podstawowe cechy budowy modelu turystycznego. Niestety zaniechano rozwoju tej marki i zamknięto produkcję w 1965 roku.

PL_Junak_M07

fot. Hubert Śmietanka vel Hiuppo, Wikipedia, CC license

Produkcja motocykli powróciła do kieleckiej fabryki w 1958 r., wraz z modelem SHL M06U z silnikiem S06 o pojemności 150 cm³. Produkcję tej wersji zastąpiono w 1959 r. przez wersję M06T z nowocześniejszym zawieszeniem przednim na wahaczu pchanym, którą produkowano do 1961 r. W maju 1961 r. do seryjnej produkcji wprowadzono model SHL M11, który był pierwszym polskim jednośladem z silnikiem 175 cm³. Oprócz nowego silnika S32, wprowadzono takie nowości, jak: zamek kierownicy, tylny bagażnik, cygarowy tłumik, czy też sprzęgło z centralną sprężyną dociskową. W latach 1967-1968 produkowano ponadto ulepszoną wersję M11W, z nowym silnikiem W-2A Wiatr. Modele M11 i M11W były produkowane także w wersji eksportowej – „Lux”. Sprzedawano ją m.in. w Stanach Zjednoczonych oraz w Indiach.

PL_SHL_175_M11_motorcycle

fot. Hubert Śmietanka vel Hiuppo, CC license

Oczywiście jest jeszcze kilka polskich, mniej znanych motocykli o których nie wspomniałem jak na przykład Niemen, SHL 125 czy Tornedo. No i oczywiście polskie motorowery OSA, Ryś, Żak czy kultowy Komar będący za moich czasów obiektem marzeń każdego nastolatka.

A może znacie inne polskie motocykle? Może nie zgadzacie się z niektórymi opiniami lub macie inne zdanie na temat przedstawionych tu faktów. Zachęcamy do dyskusji.

Spodobał Ci się artykuł? Polub nas na facebook.

[ratings]

Źródła:
– wikipedia
– gruby9.w.interia.pl
– motocykle.svasti.org
– www.polskiemotocykle1mc.republika.pl

Zen On Lipiec - 3 - 2014

One Response so far.

  1. piotrek napisał(a):

    Sokół 1000 miał chyba silnik w układzie V, reweralcja!

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter
  • Youtube

Warszawskie metro -

Szczerze powiedziawszy nie wiem co mi się w tej piosence ...

Pirates of Caribbean

Browsing through internet I found very nice songs of Polish ...

Piraci z Karaibów -

Chodząc po internetach natknąłem się na warte uwagi kawałki polskiego ...

Piękny wieczór w W

Piękny finał Ligi Europy w Warszawie. Stadion Narodowy naprawdę jest ...

… a na końcu

Wczoraj, na stadionie Narodowym, Polska po raz pierwszy w historii ...

Sponsors

  • onlyinpoland.com

Facebook